منشور حقوق شهروندی

منشور حقوق شهروندی

الف- حق حیات ، سلامت و کیفیت زندگی

ماده ۱- شهروندان از حق حیات برخوردارند. این حق را نمی توان از آن ها سلب کرد مگر به موجب قانون.

ماده ۲- شهروندان از حق زندگی شایسته و لوازم آن همچون آب بهداشتی ، غذاي مناسب ، ارتقاي سلامت ، بهداشت محیط ، درمان مناسب ، دسترسی به دارو ، تجهیزات ، کالاها و خدمات پزشکی ، درمانی و بهداشتی منطبق با معیارهاي دانش روز و استانداردهاي ملّی ، شرایط محیط زیستی سالم و مطلوب براي ادامه زندگی برخوردارند. 

ماده ۳- حق زنان است که از برنامه ها و تسهیلات بهداشتی و درمانی مناسب و آموزش و مشاوره هاي مناسب براي تأمین سلامت جسمی و روانی در زندگی فردي ، خانوادگی و اجتماعی در مراحل مختلف زندگی به خصوص دوران بارداري ، زایمان ، پس از زایمان و در شرایط بیماري ، فقر یا معلولیت ، برخوردار باشند. 

ماده ۴- حق کودکان است که صرف نظر از جنسیت به طور خاص از هرگونه تبعیض ، آزار و بهره کشی مصون و از حمایت هاي اجتماعی متناسب از جمله در حوزه سلامت ، مراقبت در مقابل بیماري هاي روحی ، روانی و جسمانی و خدمات بهداشتی و درمانی برخوردار باشند. 

ماده ۵- حق توان خواهان (شهروندان داراي معلولیت) و سالمندان نیازمند است که از امکانات درمانی و توان بخشی براي بهبودي و یا توانمند شدن در جهت زندگی مستقل و مشارکت در جنبه هاي زندگی بهره مند شوند. 

ماده ۶- شهروندان حق دارند از محیط مساعد براي رشد فضایل اخلاقی و دینی و تعالی معنوي برخوردار شوند. دولت همه امکانات خود را براي تأمین شرایط لازم جهت بهره مندي از این حق به کار می گیرد و با مفاسد اخلاقی ازجمله دروغ ، ریا ، تملق ، نابردباري ، بیتفاوتی ، تنفر ، بی اعتمادي ، افراط گري و نفاق در جامعه مبارزه می کند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ب- حق کرامت و برابري انسانی

 ماده ۷- شهروندان از کرامت انسانی و تمامی مزایاي پیش بینی شده در قوانین و مقررات به نحو یکسان بهره مند هستند. 

ماده ۸- اعمال هرگونه تبعیض ناروا به ویژه در دسترسی شهروندان به خدمات عمومی نظیر خدمات بهداشتی و فرصت هاي شغلی و آموزشی ممنوع است. دولت باید از هرگونه تصمیم و اقدام منجر به فاصله طبقاتی و تبعیض ناروا و محرومیت از حقوق شهروندي ، خودداري کند. 

ماده ۹- حیثیت و اعتبار شهروندان مصون از تعرض است. هیچ شخص ، مقام یا رسانه اي به ویژه آن هایی که از بودجه و امکانات عمومی استفاده می کنند نباید با رفتار یا بیان اهانت آمیز نظیر هجو و افترا ، حتی از طریق نقل قول ، به اعتبار و حیثیت دیگران لطمه وارد کند. 

ماده ۱۰- توهین ، تحقیر یا ایجاد تنفر نسبت به قومیت ها و پیروان ادیان و مذاهب و گروه هاي مختلف اجتماعی و سیاسی ، ممنوع است.

ماده ۱۱- زنان حق دارند در سیاست گذاري ، قانون گذاري ، مدیریت ، اجرا و نظارت ، مشارکت فعال و تأثیرگذار داشته و بر اساس موازین اسلامی از فرصت هاي اجتماعی برابر برخوردار شوند.

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

پ- حق آزادي و امنیت شهروندي

ماده ۱۲- آزادي هاي فردي و عمومی شهروندان مصون از تعرض است. هیچ شهروندي را نمی توان از این آزادي ها محروم کرد. محدود کردن این آزادي ها تنها به قدر ضرورت و به موجب قانون، صورت می گیرد. 

ماده ۱۳- هر شهروندي حق دارد از امنیت جانی ، مالی ، حیثیتی ، حقوقی ، قضایی ، شغلی ، اجتماعی و نظایر آن برخوردار باشد. هیچ مقامی نباید به نام تأمین امنیت ، حقوق و آزادي هاي مشروع شهروندان و حیثیت و کرامت آنان را مورد تعرض و تهدید قرار دهد. اقدامات غیرقانونی به نام تأمین امنیت عمومی به ویژه تعرض به حریم خصوصی مردم ممنوع است. 

ماده ۱۴- شهروندان حق دارند در صورت تعرض غیرقانونی به آزادي و امنیت خود ، در حداقل زمان ممکن و با نهایت سهولت به مراجع و مأموران تأمین کننده امنیت عمومی ، دسترسی داشته باشند. مراجع و مأموران مذکور باید بدون وقفه و تبعیض و متناسب با تعرض یا تهدیدي که متوجه شهروندان شده است و با رعایت قوانین خدمات خود را ارائه دهند.

ت- حق مشارکت در تعیین سرنوشت

 ماده ۱۵- شهروندان به شکل برابر از حق مشارکت درتعیین سرنوشت سیاسی ، اقتصادي ، اجتماعی و فرهنگی خویش برخوردارند و می توانند این حق را از طریق همه پرسی یا انتخابات آزاد و منصفانه اعمال کنند.

ماده ۱۶- شهروندان براي مشارکت و نظارت در فرآیند انتخابات ، برخورداري از امکانات و امتیازات دولتی (ازجمله یارانه ، تبلیغات رادیوئی ، تلویزیونی و مانند این ها) ، بهره مندي از کمک هاي مردمی و سایر روشهاي تأمین هزینه هاي انتخاباتی ، شکایت و اعتراض به تخلفات انتخاباتی نزد مقامات صلاحیت دار ، از حقوق برابر برخوردارند.

ماده ۱۷- تصمیمات ، اقدامات یا اظهارات مقامات و مسئولان دولتی ، عوامل اجرایی و نظارتی و مأمورین نظامی ، انتظامی و امنیتی پیش از انتخابات ، در جریان بررسی شرایط نامزدهاي انتخاباتی و پس از انتخابات باید کاملاً شفاف ، بی طرفانه و قانونمند باشد به گونه اي که حتی شائبه تقلب یا تخلف ، یا حمایت از نامزد یا نامزدهاي خاص به وجود نیاید.

ماده ۱۸- صداوسیما و همه رسانه هایی که از بودجه یا اموال عمومی استفاده می کنند ، باید بی طرفی کامل را در مراحل مختلف انتخابات رعایت کنند تا شائبه حمایت از نامزد یا نامزدهاي خاص به وجود نیاید. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ث- حق اداره شایسته و حسن تدبیر

ماده ۱۹- شهروندان از حق اداره شایسته امور کشور بر پایه ي قانون مداري ، کارآمدي ، پاسخگویی ، شفافیت ، عدالت و انصاف برخوردارند. رعایت این حق توسط همه مسئولین و کارکنان الزامی است. 

ماده ۲۰- حق شهروندان است که امور اداري آن ها با رعایت قانون ، بی طرفانه و به دور از هرگونه منفعت جویی یا غرض ورزي شخصی ، رابطه خویشاوندي ، گرایش هاي سیاسی و پیش داوري ، در زمان معین و متناسب رسیدگی و انجام شود.

ماده ۲۱- حق شهروندان است که چنانچه تصمیمات نهادهاي اداري و یا کارکنان را خلاف قوانین و مقررات بدانند ، از طریق مراجعه به مراجع اداري و قضائی صالح ، تقاضاي احقاق حق کنند.

ماده ۲۲- حق شهروندان است که از تصمیمات و اقدامات اداري که به نوعی حقوق و منافع مشروع آن ها را تحت تأثیر قرار می دهند ، آگاه شوند.

ماده ۲۳- مقامات و مأموران اداري باید در روابط خود با شهروندان پاسخگو و قابل دسترس باشند و چنانچه درخواستی را رد کنند باید حسب تقاضا ، به صورت مکتوب پاسخ داده و حداکثر راهنمایی را در چارچوب صلاحیت هاي خود ارائه نمایند.

 

ماده ۲۴- حق شهروندان است که از دولتی برخوردار باشند که متعهد به رعایت اخلاق حسنه ، راستگویی ، درستکاري ، امانت داري ، مشورت ، حفظ بیت المال ، رعایت حق الناس ، توجه به وجدان و افکار عمومی ، اعتدال و تدبیر و پرهیز از تندروي ، شتاب زدگی ، خودسري ، فریبکاري ، مخفی کاري و دست کاري در اطلاعات و پذیرفتن مسئولیت تصمیمات و اقدامات خود ، عذرخواهی از مردم در قبال خطاها ، استقبال از نظرات مخالفین و منتقدین و نصب و عزل بر مبناي شایستگی و توانایی افراد باشد. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ج- حق آزادي اندیشه و بیان

ماده ۲۵- شهروندان از حق آزادي اندیشه برخوردارند. تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ کس را نمی توان به صرف داشتن عقیدهاي مورد تعرض و مؤاخذه قرارداد. 

ماده ۲۶- هر شهروندي از حق آزادي بیان برخوردار است. این حق باید در چارچوب حدود مقرر در قانون اعمال شود. شهروندان حق دارند نظرات و اطلاعات راجع به موضوعات مختلف را با استفاده از وسایل ارتباطی ، آزادانه جستجو ، دریافت و منتشر کنند. دولت باید آزادي بیان را به طور خاص در عرصه هاي ارتباطات گروهی و اجتماعی و فضاي مجازي ازجمله روزنامه ، مجله ، کتاب ، سینما ، رادیو ، تلویزیون و شبکه هاي اجتماعی و مانند این ها طبق قوانین تضمین کند. 

ماده ۲۷- شهروندان حق دارند اندیشه ، خلاقیت و احساسِ خود را از طرق مختلف آفرینش فکري ، ادبی و هنري با رعایت قوانین و حقوق دیگران بیان کنند. 

ماده ۲۸- شهروندان از حق نقد ، ابراز نارضایتی ، دعوت به خیر ، نصیحت در مورد عملکرد حکومت و نهادهاي عمومی برخوردارند. دولت موظف به ترویج و گسترش فرهنگ انتقاد پذیري ، تحمل و مداراست. 

ماده ۲۹- دولت از آزادي ، استقلال ، تکثر و تنوع رسانه ها در چارچوب قانون حمایت می کند. هیچ مقامی حق ندارد برخلاف موازین قانونی براي انتشار یا عدم انتشار اطلاعات یا مطالب درصدد اعمال فشار بر مطبوعات و سایر رسانه ها برآید یا به سانسور یا کنترل نشریات و سایر رسانه ها مبادرت نماید. 

 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

چ- حق دسترسی به اطلاعات

ماده ۳۰- حق شهروندان است که به اطلاعات عمومی موجود در مؤسسات عمومی و مؤسسات خصوصی ارائه دهنده خدمات عمومی دسترسی داشته باشند. همه دستگاه ها و نهادها موظف به انتشار مستمر اطلاعات غیر طبقه بندي شده و موردنیاز جامعه می باشند.

ماده ۳۱- حق شهروندان است که به اطلاعات شخصی خود که توسط اشخاص و مؤسسات ارائه دهنده خدمات عمومی جمع آوري و نگهداري می شود دسترسی داشته باشند و در صورت مشاهده اشتباه ، خواستار اصلاح این اطلاعات گردند. اطلاعات خصوصی مربوط به افراد را نمی توان در اختیار دیگران قرار داد ، مگر به موجب قانون یا با رضایت خود افراد. 

ماده ۳۲- کودکان حق دارند به اطلاعات مناسب با سن خود دسترسی داشته باشند و نباید در معرض محتواي غیراخلاقی ، خشونت آمیز یا هر نوع محتوایی قرار گیرند که موجب غلبه ترس یا بروز آسیب جسمی یا روانی شود. 

ح- حق دسترسی به فضاي مجازي

ماده ۳۳- حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض از امکان دسترسی و برقراري ارتباط و کسب اطلاعات و دانش در فضاي مجازي بهره مند شوند. این حق از جمله شامل احترام به تنوع فرهنگی ، زبانی ، سنت ها و باورهاي مذهبی و مراعات موازین اخلاقی در فضاي مجازي است. ایجاد هرگونه محدودیت (مانند فیلترینگ ، پارازیت ، کاهش سرعت یا قطعی شبکه) بدون مستند قانونی صریح ممنوع است. 

ماده ۳۴- حق شهروندان است که از مزایاي دولت الکترونیک و تجارت الکترونیک ، فرصت هاي آموزشی و توانمندسازي کاربران به صورت غیر تبعیض آمیز برخوردار شوند.

 

ماده ۳۵- حق شهروندان است که از امنیت سایبري و فناوري هاي ارتباطی و اطلاع رسانی ، حفاظت از داده هاي شخصی و حریم خصوصی برخوردار باشند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

خ- حق حریم خصوصی

 ماده ۳۶- حق هر شهروند است که حریم خصوصی او محترم شناخته شود. محل سکونت ، اماکن و اشیاء خصوصی و وسایل نقلیه شخصی از تفتیش و بازرسی مصون است ، مگر به حکم قانون. 

ماده ۳۷- تفتیش ، گردآوري ، پردازش ، به کارگیري و افشاي نامه ها اعم از الکترونیکی و غیر الکترونیکی ، اطلاعات و داده هاي شخصی و نیز سایر مراسلات پستی و ارتباطات از راه دور نظیر ارتباطات تلفنی ، نمابر ، بی سیم و ارتباطات اینترنتی خصوصی و مانند این ها ممنوع است مگر به موجب قانون. 

ماده ۳۸- گردآوري و انتشار اطلاعات خصوصی شهروندان جز با رضایت آگاهانه یا به حکم قانون ممنوع است. 

ماده ۳۹- حق شهروندان است که از اطلاعات شخصی آن ها که نزد دستگاه ها و اشخاص حقیقی و حقوقی است ، حفاظت و حراست شود. در اختیار قرار دادن و افشاي اطلاعات شخصی افراد ممنوع است و در صورت لزوم به درخواست نهادهاي قضایی و اداري صالح منحصراً در اختیار آن ها قرار می گیرد. هیچ مقام و مسئولی حق ندارد بدون مجوز صریح قانونی ، اطلاعات شخصی افراد را در اختیار دیگري قرار داده یا آن ها را افشا کند. 

ماده ۴۰- هرگونه بازرسی و تفتیش بدنی باید با رعایت قوانین ، احترام لازم و با استفاده از روش ها و ابزار غیر اهانت آمیز و غیر آزاردهنده انجام شود. همچنین آزمایش ها و اقدامات پزشکی اجباري بدون مجوز قانونی ممنوع است. 

ماده ۴۱- کنترل هاي صوتی و تصویري خلاف قانون در محیط هاي کار ، اماکن عمومی ، فروشگاه ها و سایر محیط هاي ارائه خدمت به عموم ، ممنوع است.

 

ماده ۴۲- حق شهروندان است که حرمت و حریم خصوصی آن ها در رسانه ها و تریبون ها رعایت شود. در صورت نقض حرمت افراد و ایجاد ضرر مادي یا معنوي ، مرتکبین طبق مقررات قانونی مسئول و موظف به جبران خسارت می باشند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

د- حق تشکل، تجمع و راهپیمایی

ماده ۴۳- شهروندان از حق تشکیل ، عضویت و فعالیت در احزاب ، جمعیت ها ، انجمن هاي اجتماعی ، فرهنگی ، علمی ، سیاسی و صنفی و سازمان هاي مردم نهاد ، با رعایت قانون ، برخوردارند. هیچ کس را نمی توان از شرکت در آن ها منع کرد یا به شرکت در یکی از آن ها مجبور ساخت. عضویت یا عدم عضویت نباید موجب سلب یا محدودیت حقوق شهروندي یا موجب تبعیض ناروا شود. 

ماده ۴۴- حق شهروندان است که در قالب اتحادیه ها ، انجمن ها و نظام هاي صنفی در سیاست گذاري ها ، تصمیم گیري ها و اجراي قانون مشارکت مؤثر داشته باشند. 

ماده ۴۵- فعالیتهاي مدنی در حوزه هاي حقوق شهروندي حق هر شهروند است. سازمان هاي مردم نهاد باید حق دسترسی به اطلاعات و دادگاه صالح را براي دادخواهی در مورد نقض حقوق شهروندي داشته باشند. 

ماده ۴۶- حق شهروندان است که آزادانه و با رعایت قانون نسبت به تشکیل اجتماعات و راهپیمایی ها و شرکت در آن ها اقدام کنند و از بی طرفی دستگاه هاي مسئول و حفاظت از امنیت اجتماعات برخوردار شوند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ذ- حق تابعیت، اقامت وآزادي رفت وآمد

ماده ۴۷- حق مسلم هر فرد ایرانی است که از مزایاي تابعیت ایران بهره مند شود و کسی نمی تواند مانع استیفاي این حق شود.

ماده ۴۸- حق هر شهروند است که آزادانه در داخل کشور رفت و آمد کند و از ایران خارج و یا به ایران وارد شود ، مگر اینکه به موجب قانون این حق محدود شده باشد. 

ماده ۴۹- حق شهروندان است که در هر نقطه از سرزمین ایران ، اقامت و سکونت کنند. هیچ کس را نمی توان از محل اقامت خود تبعید کرد یا از اقامت در محل مورد علاقه اش ممنوع یا به اقامت در محلی مجبور ساخت مگر در مواردي که قانون مقرر می دارد. 

ماده ۵۰- اتباع ایرانی در هر نقطه از جهان حق دارند از خدمات و حمایت هاي حقوقی ، کنسولی و سیاسی دولت ایران بهره مند شوند. 

ر- حق تشکیل و برخورداري از خانواده

ماده ۵۱- حق شهروندان است که با رضایت کامل ، آزادانه و بدون هیچ گونه اجباري نسبت به ازدواج و تشکیل خانواده ، با رعایت قانون مربوط اقدام نمایند.

 

ماده ۵۲- حق شهروندان است که از امکانات آموزشی ، مشاوره اي و پزشکی لازم در امر ازدواج بهره مند باشند.

 

ماده ۵۳- حق شهروندان است که از تدابیر و حمایت هاي لازم براي تشکیل ، تحکیم ، تعالی و ایمن سازي خانواده ، تسهیل ازدواج مبتنی بر ارزش ها و سنت هاي دینی و ملی برخوردار شوند. 

ماده ۵۴- حق همه شهروندان به ویژه زنان و کودکان است که از تعرض و خشونت گفتاري و رفتاري دیگران در تمام محیط هاي خانوادگی و اجتماعی مصون باشند و در صورت بروز هر نوع خشونت امکان دسترسی آسان به مکان هاي امن و نهادهاي امدادي ، درمانی و قضایی جهت احقاق حق خود را داشته باشند. 

ماده ۵۵- حق کودکان است که از والدین و سرپرستان صلاحیت دار بهره مند باشند. جدا کردن کودکان از والدین و سرپرستان قانونی آن ها ، صرفاً بر اساس قانون خواهد بود.

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ز- حق برخورداري از دادخواهی عادلانه

 ماده ۵۶- حق شهروندان است که به منظور داد خواهی آزادانه و با سهولت به مراجع صالح و بی طرف قضایی ، انتظامی ، اداري و نظارتی ، دسترسی داشته باشند. هیچ کس را نمی توان از این حق محروم کرد. 

ماده ۵۷- اصل بر برائت است و هیچ کس مجرم شناخته نمی شود مگر این که اتهام او در دادگاه هاي صالح و با رعایت اصول دادرسی عادلانه ازجمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات ، استقلال و بی طرفی مرجع قضایی و قضات ، حق دفاع ، شخصی بودن مسئولیت جزایی ، رسیدگی در مدت زمان معقول و بدون اطاله دادرسی و با حضور وکیل، اثبات شود. احکام باید مستدل و مستند به قوانین و اصول مربوط صادر شود.

ماده ۵۸- حق شهروندان است که از بدو تا ختم فرایند دادرسی در مراجع قضایی ، انتظامی و اداري به صورت آزادانه وکیل انتخاب نمایند. اگر افراد توانایی انتخاب وکیل در مراجع قضایی را نداشته باشند باید براي آن ها امکانات تعیین وکیل فراهم شود. در راستاي استیفاي خدشه ناپذیر حق دفاع ، از استقلال حرف هاي وکلا حمایت خواهد شد. 

ماده ۵۹- اصل ، برگزاري علنی محاکمات است و شهروندان حق دارند در صورت تمایل در جلسات رسیدگی حضور یابند. موارد استثنا صرفاً به حکم قانون می باشد.

ماده ۶۰- شهروندان (اعم از متهم ، محکوم و قربانی جرم) از حق امنیت و حفظ مشخصات هویتی شان در برابر مراجع قضایی ، انتظامی و اداري برخوردارند و نباید کمترین خدشه اي به شأن ، حرمت و کرامت انسانی آن ها وارد شود. هرگونه رفتار غیرقانونی مانند شکنجه جسمی یا روانی ، اجبار به اداي شهادت یا ارائه اطلاعات ، رفتار توأم با تحقیر کلامی یا عملی ، خشونت گفتاري یا فیزیکی و توهین به متهم یا محکوم ، نقض حقوق شهروندي است و علاوه بر این که موجب پیگرد قانونی است ، نتایج حاصل از این رفتارها نیز قابل استناد علیه افراد نیست.

ماده ۶۱- محاکمه شهروندانی که با اتهامات سیاسی یا مطبوعاتی مواجه می باشند صرفاً در دادگاه هاي دادگستري ، به صورت علنی و با حضور هیئت منصفه انجام می شود. انتخاب اعضاي هیئت منصفه باید تجلی وجدان عمومی و برآیند افکار و نظرات گروه هاي اجتماعی مختلف باشد.

 

ماده ۶۲- حق شهروندان است که از بازداشت خود سرانه و بازرسی فاقد مجوز مصون باشند. هرگونه تهدید ، اعمال فشار و محدودیت بر خانواده و بستگان افراد در معرض اتهام و بازداشت ممنوع است.

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ماده ۶۳- حق شهروندان است که از تمامی حقوق داد خواهی خود ازجمله اطلاع از نوع و علت اتهام و مستندات قانونی آن و انتخاب وکیل آگاهی داشته باشند و از فرصت مناسب براي ارائه شکایت یا دفاعیات خود ، ثبت دقیق مطالب ارائه شده در همه مراحل دادرسی ، نگهداري در بازداشتگاه ها یا زندان هاي قانونی و اطلاع خانواده از بازداشت بهره مند شوند. 

ماده ۶۴- بازداشت شدگان ، محکومان و زندانیان حق دارند که از حقوق شهروندي مربوط به خود از قبیل تغذیه مناسب ، پوشاک ، مراقبت هاي بهداشتی و درمانی ، ارتباط و اطلاع از خانواده ، خدمات آموزشی و فرهنگی ، انجام عبادات و احکام دینی بهره مند باشند.

ماده ۶۵- تجدید نظرخواهی از احکام دادگاه هاي کیفري ، حقوقی ، اداري و مراجع شبه قضایی بر اساس معیارهاي قانونی ، حق شهروندان است.

 

ماده ۶۶- حق همه بازداشت شدگان موقت و محکومان است که پس از پایان بازداشت یا اجراي حکم به زندگی شرافت مندانه خود بازگردند و از همه حقوق شهروندي به ویژه اشتغال به کار برخوردار شوند. محرومیت اجتماعی هر محکوم جز در موارد مصرح قانونی و در حدود و زمان تعیین شده ممنوع است. 

ماده ۶۷- دولت با همکاري سایر قوا و مراجع حاکمیتی براي ارتقاي نظام حقوقی ایران و ایجاد الگوي کارآمد ، با تأکید بر رعایت حقوق دادخواهی ، اقدامات لازم را معمول خواهد داشت. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ژ- حق اقتصاد شفاف و رقابتی

ماده ۶۸- شهروندان در حق دستیابی به فرصت هاي اقتصادي و امکانات و خدمات عمومی و دولتی برابرند. انعقاد قراردادها و پیمان هاي بخش عمومی و دولتی با بخش خصوصی و اعطاي هر نوع مجوز در حوزه اقتصادي به شهروندان باید با رعایت قوانین و مقررات مربوط و رقابت منصفانه در دستیابی به فرصت ها و امکانات انجام شود.

ماده ۶۹- حق شهروندان است که از فرایند وضع ، تغییر و اجراي سیاست ها ، قوانین و مقررات اقتصادي اطلاع داشته باشند و نظرات خود را به اطلاع مرجع تصویب کننده برسانند و با فاصله زمانی مناسب از اتخاذ تصمیمات متفاوت با سیاست ها و رویه هاي پیشین مطلع شوند تا بتوانند خود را براي وقوع تغییرات آماده کنند و پس از اتخاذ تصمیم و براي رعایت اصل شفافیت ، شهروندان حق دارند با اطلاع رسانی عمومی از تصمیمات آگاهی یابند.

ماده ۷۰- حق شهروندان است که به صورت برابر و با شفافیت کامل از اطلاعات اقتصادي و ازجمله اطلاعات مربوط به برگزاري مزایده ها و مناقصه ها مطلع شوند. 

ماده ۷۱- دولت فضاي قانونمند ، شفاف و رقابتی منصفانه را براي انجام انواع فعالیت هاي اقتصادي شهروندان و امنیت سرمایه گذاري آنها تضمین میکند. 

ماده ۷۲- دولت به منظور تأمین حقوق اقتصادي شهروندان و به حداکثر رساندن مشارکت آحاد جامعه در فعالیت هاي اقتصادي ، شرایط لازم در خصوص تأمین امنیت سرمایه گذاري ، ساده سازي ، صراحت و ثبات در تصمیمات اقتصادي ، گسترش مناسبات و پیوندهاي منطقه اي ، ایجاد تمهیدات لازم را براي حضور فعالان اقتصادي ایران در بازارهاي جهانی ، حمایت از نوسازي و تجهیز بنگاه هاي تولیدي به دانش روز ، تنظیم هدفمند صادرات و واردات، مقابله با جرائم سازمان یافته اقتصادي ، پول شویی و قاچاق کالا و ارز فراهم می کند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

س- حق مسکن

 ماده ۷۳- حق شهروندان است که از مسکن ایمن و متناسب با نیاز خود و خانواده شان بهره مند شوند. دولت بر اساس نیاز و با رعایت اولویت و امکانات زمینه استیفاي این حق را فراهم می نماید. 

ماده ۷۴- دولت با اتخاذ تدابیر و وضع مقررات لازم ، زمینه تأمین و بهبود وضعیت مسکن متناسب با ویژگی هاي بومی و ارزش هاي فرهنگی ، اجراي مقررات ملی ساختمان و طرح هاي بهینه سازي مصرف انرژي را فراهم می نماید. 

ش- حق مالکیت

ماده ۷۵- حق مالکیت شخصی شهروندان محترم است. هیچ شخص یا مقامی نمی تواند مالکیت دیگري را سلب ، یا اموال او را مصادره یا ضبط یا توقیف کند یا نسبت به حقوق مالی یا مالکیت او ممانعت ، مزاحمت یا محدودیت ایجاد کند ، مگر به موجب قانون. 

ماده ۷۶- انواع مالکیت هاي فکري از جمله مالکیت ادبی ، هنري و صنعتی با رعایت قانون ، محترم و مورد حمایت است و شهروندان حق دارند که در چهارچوب قانون از حمایت هاي لازم براي خلق و عرضه آثار هنري و انتفاع از حقوق مادي و معنوي ناشی از آن ها در داخل و خارج از کشور برخوردار شوند. 

ص- حق اشتغال و کار شایسته

ماده ۷۷- حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض و با رعایت قانون ، شغلی را که به آن تمایل دارند انتخاب نمایند و به آن اشتغال داشته باشند. هیچ کس نمی تواند به دلایل قومیتی ، مذهبی ، جنسیتی و یا اختلاف نظر در گرایش هاي سیاسی و یا اجتماعی این حق را از شهروندان سلب کند.

 

ماده ۷۸- شهروندان از حق فرصت برابر در دسترسی به مشاغل و انتخاب آزادانه حرفه مورد نظر خود طبق موازین قانونی به گونه اي که قادر به تأمین معاش خود به صورت منصفانه و آبرومندانه باشند ، برخوردارند. دولت شرایط مناسب را براي تحقق این حق تضمین و بر آن نظارت می نماید. 

ماده ۷۹- حق شهروندان است که از آموزش هاي لازم درباره مشاغل بهره مند شوند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ماده ۸۰- حق شهروندان است که از بهداشت محیطی و کاري سالم و ایمن و تدابیر ضروري براي پیشگیري از آسیب هاي جسمی و روحی در محیط هاي کار بهره مند باشند.

 

ماده ۸۱- شهروندان از حیث نقض قوانین و مقررات کار ، حق دادخواهی در برابر مراجع قانونی را دارند. 

ماده ۸۲- به کارگیري ، ارتقا و اعطاي امتیازات به کارکنان باید مبتنی بر تخصص ، شایستگی و توانمندي هاي متناسب با شغل باشد و رویکردهاي سلیقه اي ، جناحی و تبعیض آمیز و استفاده از روش هاي ناقض حریم خصوصی در فرایند گزینش ممنوع است.

ماده ۸۳- حق زنان است که از فرصت هاي شغلی مناسب و حقوق و مزایاي برابر با مردان در قبال کار برابر ، برخوردار شوند.

 

ماده ۸۴- اشتغال اجباري کودکان به کار ممنوع است. موارد استثنا که در جهت منافع و مصالح آنان باشد صرفاً به حکم قانون مجاز میباشد. 

ض- حق رفاه و تأمین اجتماعی

ماده ۸۵- آرامش ، شادابی و امید به آینده اي بهتر ، خودسازي معنوي و توان افزایی اجتماعی ، برخورداري از زندگی امن و آرام ، داشتن فرصت و امکان براي همراهی بیشتر با خانواده ، تفریح ، ورزش و گردشگري حق هر شهروند است.

ماده ۸۶- حق هر شهروند است که از رفاه عمومی و تأمین اجتماعی و خدمات امدادي بهره مند شود. 

ماده ۸۷- حق شهروندان است که در صورت بیکاري ناخواسته ، طبق قانون از حقوق بیمه بیکاري برخوردار شوند.

 

ماده ۸۸- حق شهروندانِ روستانشین و عشایر است که حسب مورد از حقوقی چون توسعه روستایی ، بیمه و تأمین اجتماعی و ایمن سازي محیط زندگی بهره مند شوند.

ماده ۸۹- حق همه شهروندان به ویژه زنان است که به امکانات ورزشی و آموزشی و تفریحات سالم ، دسترسی داشته باشند و بتوانند با حفظ فرهنگ اسلامی – ایرانی در عرصه هاي ورزشی ملی و جهانی حضور یابند.

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

 

ماده ۹۰- حق زنان است که از تغذیه سالم در دوران بارداري ، زایمان سالم ، مراقبت هاي بهداشتی پس از زایمان ، مرخصی زایمان و درمان بیماري هاي شایع زنان بهره مند شوند.

ماده ۹۱- حق شهروندان است که از محیط زندگی عاري از آسیب هاي فردي و اجتماعی از جمله مواد مخدر و روان گردان برخوردار باشند. گروه هاي آسیب پذیر و مدد جویان از اقدامات مؤثر دولت در زمینه توانمند سازي ، امید به زندگی و اعمال سیاست هاي تأمینی برخوردار می شوند.

ماده ۹۲- حق جامعه ایثارگران و خانواده هاي معظم آنان است که به طور خاص از تمهیدات ضروري براي توانمند سازي فردي و جمعی براي حضور و مشارکت مؤثر در عرصه هاي مختلف فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی برخوردار شوند.

ماده ۹۳- دولت از حقوق بیمه شدگان حمایت می کند و این حمایت شامل تضمین فضاي رقابتی ، نظارت بر فعالیت بیمه گران و نهادهاي بیمه اي ، تنظیم روابط بیمه گر و بیمه گزار و بهبود سازوکارهاي رسیدگی به دادخواهی بیمه شدگان و سایر ذينفعان می باشد.

ماده ۹۴- شهروندان حق دسترسی به کالاها و خدمات استاندارد را دارند بهگونهاي که بهداشت یا سلامت آنها را با مخاطره مواجه نکند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ط- حق دسترسی و مشارکت فرهنگی

ماده ۹۵- برخورداري از آثار و فواید توسعه فرهنگی و پیشرفت هاي علمی ، مشارکت در حیات فرهنگی و حمایت متوازن از جنبه هاي مختلف فرهنگ حق شهروندان است.

ماده ۹۶- تنوع و تفاوت هاي فرهنگی مردم ایران به عنوان بخشی از میراث فرهنگی در چارچوب هویت ملی مورد احترام است. 

ماده ۹۷- شهروندان فارغ از تفاوت هاي قومی و مذهبی از حق ارتباطات بین فرهنگی برخوردارند.

ماده ۹۸- دولت مکلف به حفظ و حراست از میراث تمدنی و فرهنگی و حفظ آثار ، بناها و یادبودهاي تاریخی صرف نظر از تعلق آن ها به گروه هاي مختلف فرهنگی است.

ماده ۹۹– شهروندان حق دارند از امکانات لازم براي مشارکت در حیات فرهنگی خود و همراهی با دیگر شهروندان از جمله در تأسیس تشکل ها ، انجمن ها ، برپایی آیین هاي دینی و قومی و آداب و رسوم فرهنگی با رعایت قوانین برخوردار باشند.

ماده ۱۰۰- فعالان عرصه هاي هنري حق دارند در فضاي غیرانحصاري آزادانه فعالیت کنند. دولت موظف است تدابیر لازم براي جلب مشارکت رقابتی بخش خصوصی در مراحل تولید و عرضه آثار هنري را فراهم کند.

ماده ۱۰۱- شهروندان از حق یادگیري و استفاده و تدریس زبان و گویش محلی خود برخوردارند.

ماده ۱۰۲- شهروندان در انتخاب نوع پوشش خود متناسب با عرف و فرهنگ اجتماعی و در چارچوب موازین قانونی آزاد هستند. 

ماده ۱۰۳- حق همه شهروندان به ویژه زنان است که ضمن برخورداري از مشارکت و حضور در فضاها و مراکز عمومی ، تشکل ها و سازمان هاي اجتماعی ، فرهنگی و هنري مخصوص خود را تشکیل دهند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ظ- حق آموزش و پژوهش

ماده ۱۰۴- شهروندان از حق آموزش برخوردارند. آموزش ابتدایی اجباري و رایگان است. دولت زمینه دسترسی به آموزش رایگان تا پایان دوره متوسطه را فراهم می سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سرحد نیاز و ضرورت کشور به طور رایگان گسترش می دهد. دولت آموزش پایه را براي افراد فاقد آموزش ابتدایی فراهم می آورد. 

ماده ۱۰۵- همه استادان و دانشجویان حق بهره مندي از مزایاي آموزشی و پژوهشی ازجمله ارتقا را دارند. اعطاي تسهیلات و حمایتهاي علمی ازجمله فرصت مطالعاتی ، بورسیه و غیره صرفاً باید بر اساس توانمندي هاي علمی ، شایستگی ، فارغ از گرایش هاي جناحی و حزبی و مانند اینها باشد.

 

ماده ۱۰۶- جوامع علمی ، حوزوي و دانشگاهی از آزادي و استقلال علمی برخوردارند ، استادان ، طلاب و دانشجویان در اظهار نظر آزادند و آن ها را نمی توان به صرف داشتن یا ابراز عقیده در محیط هاي علمی مورد تعرض و موأخذه قرار داد یا از تدریس و تحصیل محروم کرد. اساتید و دانشجویان حق دارند نسبت به تأسیس تشکل هاي صنفی ، سیاسی ، اجتماعی ، علمی و غیره و فعالیت در آن ها اقدام کنند.

ماده ۱۰۷- دانشگاه باید مکانی امن براي استادان و دانشجویان باشد. مسئولان دانشگاه باید براي تضمین امنیت دانشجویان اهتمام جدي ورزند. رسیدگی به تخلفات انضباطی دانشجویان باید با رعایت حق دادخواهی ، اصول دادرسی منصفانه و دسترسی به مراجع صالح مستقل و بی طرف و با رعایت حق دفاع و تجدید نظرخواهی ، در حداقل زمان و بدون تأخیر ، مطابق با مقررات انجام شود.

ماده ۱۰۸- حق دانش آموزان است که از آموزش وپرورشی برخوردار باشند که منجر به شکوفایی شخصیت ، استعدادها و توانائی هاي ذهنی و جسمی و احترام به والدین و حقوق دیگران ، هویت فرهنگی ، ارزش هاي دینی و ملی شود و آن ها را براي داشتن زندگی اخلاقی و مسئولانه توأم با تفاهم ، مسالمت ، مدارا و مروت ، انصاف ، نظم و انضباط ، برابري و دوستی بین مردم و احترام به محیط زیست و میراث فرهنگی آماده کند.

 

ماده ۱۰۹- حق دانش آموزان است که شخصیت و کرامت آنان مورد احترام قرار گیرد. نظرات کودکان در مسائل مربوطبه زندگی شان باید شنیده شود و مورد توجه قرار گیرد. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ماده ۱۱۰- هیچ کس حق ندارد موجب شکل گیري تنفرهاي قومی ، مذهبی و سیاسی در ذهن کودکان شود یا خشونت نسبت به یک نژاد یا مذهب خاص را از طریق آموزش یا تربیت یا رسانه هاي جمعی در ذهن کودکان ایجاد کند.

ماده ۱۱۱- توان خواهان باید به تناسب توانایی از فرصت و امکان تحصیل و کسب مهارت برخوردار باشند و معلولیت نباید موجب محرومیت از حق تحصیل دانش و مهارت هاي شغلی شود. 

ع- حق محیط زیست سالم و توسعه پایدار

ماده ۱۱۲- حفاظت از محیط زیست – که نسل امروز و نسل هاي بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدي داشته باشند – وظیفه اي همگانی است. از این رو فعالیت هاي اقتصادي و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن همراه باشد ، ممنوع است. حفاظت ، بهسازي و زیباسازي محیط زیست و گسترش فرهنگ حمایت از محیط زیست حق شهروندان است و دولت این حق را در برنامه ها ، تصمیمات و اقدام هاي توسعه اي ، اقتصادي ، اجتماعی ، فرهنگی ، دفاعی و امنیتی مد نظر قرار می دهد و با آلودگی و تخریب محیط زیست مقابله می کند. 

ماده ۱۱۳- هر شهروند حق بهره مندي از محیط زیست سالم ، پاك و عاري از انواع آلودگی ، ازجمله آلودگی هوا ، آب و آلودگی هاي ناشی از امواج و تشعشعات مضر و آگاهی از میزان و تبعات آلاینده هاي محیط زیست را دارد. دستگاه هاي اجرایی براي کاهش آلاینده هاي زیست محیطی به ویژه در شهرهاي بزرگ تدابیر لازم را اتخاذ می کنند. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

ماده ۱۱۴- هرگونه اقدام به منظور توسعه زیربنایی و صنعتی مانند احداث سدها و راه ها و صنایع استخراجی ، پتروشیمی یا هسته اي و مانند آن باید پس از ارزیابی تأثیرات زیست محیطی انجام شود. اجراي طرح هاي توسعه اي منوط به رعایت دقیق ملاحظات زیست محیطی خواهد بود.  

ماده ۱۱۵- دولت با ایفاي نقش بین المللی مؤثر از طریق همکاري هاي اقتصادي ، تبادل اطلاعات ، انتقال دانش فنی و مبادله فرهنگی براي تحقق توسعه پایدار همه جانبه و متوازن و رفع موانع بین المللی اقدام خواهد نمود. حق شهروندان است که از مزایا و منافع فن آوري هاي نو در کلیه زمینه ها از جمله بهداشتی ، پزشکی ، دارویی ، غذایی ، اقتصادي و تجاري بهره مند شوند.

 

غ- حق صلح، امنیت و اقتدار ملی

ماده ۱۱۶- حق شهروندان است که از سیاست خارجی شفاف و صلح طلبانه در چارچوب منافع و امنیت ملی ، برخوردار باشند. دولت با رعایت اصول عزت ، حکمت و مصلحت ، برقراري ، حفظ و ارتقاي روابط و مناسبات پایدار با کشورها و سازمان هاي بین المللی را دنبال می کند و با استفاده از ابزارهاي دیپلماتیک و روش هاي خردمندانه براي ترویج و تقویت گفتمان صلح ، صیانت از حقوق بشر و کرامت انسان ها ، مبارزه با خشونت و افراطی گري و دفاع از حقوق مظلومان تلاش می کند. 

ماده ۱۱۷- دولت براي حمایت از حقوق ایرانیان خارج از کشور و بهبود وجهه بین المللی ایران ، برنامه ریزي و اقدام خواهد نمود.

 

ماده ۱۱۸- شهروندان حق دارند از امنیت ، استقلال ، وحدت ، تمامیت ارضی و اقتدار ملی برخوردار باشند. 

ماده ۱۱۹- دولت موظف است با برنامه ریزي هاي لازم و تخصیص منابع کافی در جهت بازدارندگی راهبردي و ارتقاي توانمندي دفاعی کشور اقدامات لازم به ویژه تجهیز و تقویت نیروهاي مسلح را به عمل آورد. 

ماده ۱۲۰- شهروندان حق دارند از آموزش دفاعی لازم برخوردار باشند. دولت با برنامه ریزي و تخصیص امکانات لازم نسبت به تقویت بنیه دفاعی و بسیج عمومی اقدام می نماید. 

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

فایل word  منشور حقوق شهروندی به شرح زیر پیوست شده است و برای دانلود روی آن کلید نمائید :

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

           قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

فایل pdf قانون شورای حل اختلاف مصوب ۹۴ به شرح زیر پیوست شده است و برای دانلود روی آن کلید نمائید :

 

فایل page قانون شورای حل اختلاف مصوب ۹۴ که مخصوص ios می باشد به شرح زیر پیوست شده است و برای دانلود روی آن کلید نمائید :

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

               قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

فایل  TXT قانون شورای حل اختلاف مصوب ۹۴ به شرح زیر پیوست شده است و برای دانلود روی آن کلید نمائید :

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

فایل  eBook قانون شورای حل اختلاف مصوب ۹۴ به شرح زیر پیوست شده است و برای دانلود روی آن کلید نمائید :

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

موسسه حقوقی ذهن ناب همشهری منشور حقوق شهروندی را برای سهولت در کار هموطنان بر روی سایت قرار داده است. لطفاً از این تلاش کپی برداری نشود. شماره تماس :۰۲۱۸۸۷۸۷۷۷۲

امتیاز به پست
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *